In het HBSC-onderzoek wordt de gezondheid, het welzijn, het gedrag en de sociale omgeving van jongeren van 11 tot en met 16 jaar in Nederland bestudeerd. Onderzoek in deze leeftijdsgroep is om verschillende redenen belangrijk. Enerzijds maken jongeren op deze leeftijd steeds meer zelf keuzes over hun gezondheid en gedrag. Bij deze keuzes worden jongeren beïnvloed door hun omgeving. Daarom richt het onderzoek zich ook op de sociale context van jongeren, bijvoorbeeld de schoolomgeving en de thuissituatie. Anderzijds is het welzijn, de gezondheid en het gedrag van jongeren sterk voorspellend voor welzijn, gezondheid en gedrag in de volwassenheid.

Het HBSC-onderzoek in Nederland maakt deel uit van het internationale HBSC-onderzoek. Het onderzoek in Nederland wordt gefinancierd door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).  Medewerkers van de afdeling Interdisciplinaire Sociale Wetenschappen van de Universiteit Utrecht, het Trimbos-instituut en het Sociaal en Cultureel Planbureau vormen samen het team van HBSC-Nederland. Sinds 2001 verzamelen wij iedere vier jaar informatie bij een grote, representatieve groep jongeren in Nederland. In het najaar van 2021 vindt het onderzoek voor de zesde keer plaats.

De informatie die in het HBSC-onderzoek wordt verzameld, is onder andere belangrijk voor de overheid, kennisinstituten en praktijkorganisaties. Deze instanties willen weten hoe het met jongeren in Nederland gaat, om op die wijze beleid gericht op de gezondheid van jongeren te ontwikkelen of te wijzigen.

Trends in Nederland

Omdat we elke vier jaar data verzamelen bij een grote, representatieve groep jongeren in Nederland, kunnen we veranderen in welzijn, gezondheid, gedrag en sociale omgeving in de laatste vijftien jaar bestuderen. Hieronder vindt u twee voorbeelden van deze trends.

alcohol

Cijfers uit het HBSC-onderzoek wijzen uit dat het alcoholgebruik van jongeren in Nederland in de afgelopen jaren flink is afgenomen.

schooldruk

In het HBSC-onderzoek wordt ook aandacht besteed aan schooldruk. Onze cijfers laten zien dat de ervaren schooldruk de afgelopen jaren flink is toegenomen, met name in het voortgezet onderwijs.

Internationale vergelijking

Het HBSC-onderzoek in Nederland maakt deel uit van het internationale HBSC-onderzoek. Vrijwel alle Europese landen, Canada en Israël verzamelen net als Nederland informatie bij een grote, representatieve groep jongeren. Deze kennis wordt gedeeld en vergeleken.

Het internationale HBSC-onderzoek is opgezet in 1982 door onderzoekers uit Engeland, Finland en Noorwegen. Sindsdien is het onderzoek flink gegroeid, zoals op onderstaande kaart is te zien. Nederland maakt sinds 2001 deel uit van dit internationale onderzoek.

kaart-hbsc-landen
Jaar waarin landen voor het eerst deelnamen aan het HBSC-onderzoek.

Doordat het onderzoek in tientallen landen wordt uitgevoerd, kunnen we de gezondheid van Nederlandse jongeren vergelijken met die van andere Europese jongeren. Zo weten we bijvoorbeeld dat de Nederlandse jeugd het gelukkigst is van heel Europa.

Kaart levensgeluk onder 15-jarige meisjes
Kaart levensgeluk onder 15-jarige meisjes in 2009.